Τα θερμά επεισόδια, τα ατυχήματα, οι προσβολές, οι δύο στρατιωτικοί κρατούμενοι είναι λόγοι που ανησυχούν τους Έλληνες ειδικά τους τελευταίους μήνες, αν και η τουρκική προκλητικότητα δεν έλειψε ποτέ στο παρελθόν. Είναι, λοιπόν, ανησυχητική η στάση της Τουρκίας απέναντι στην Ελλάδα και κατά πόσο ο επικεφαλής της (Ερντογάν) θέλει και δημιουργεί αυτή την αναταραχή;

Από την ίδρυση της πρώτης Τουρκικής Δημοκρατίας πριν από περίπου 100 χρόνια από τον Μουσταφά Κεμάλ, το τουρκικό κράτος δεν έχει κρύψει τις διαθέσεις του να ελέγξει ή να έχει επιρροή στα κράτη που εκτείνονται “στα σύνορα της καρδιάς” του Προέδρου Ερντογάν. Η αλήθεια είναι πως το άλλοτε πανίσχυρο κράτος των Οθωμανών υπέστη ίσως τη μεγαλύτερη εδαφική μείωση της σύγχρονης ευρωπαϊκής ιστορίας. Η ανεξαρτησία της Ελλάδας στην αρχή και άλλων βαλκανικών κρατών μετέπειτα, καθώς και η ήττα της αυτοκρατορίας στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο που της απώλεσε όλα τα εδάφη της στη Μέση Ανατολή, δημιούργησε ένα τεράστιο αίσθημα εθνικής αγανάκτησης. Ο Μουσταφά Κεμάλ είδε ως απάντηση στο αίσθημα αυτό τη στροφή του κράτους προς τη Δύση ως προς την οργάνωση και την ενδυνάμωση του στρατού και από την άλλη στην ομογενοποίηση του κράτους μετά από αλλεπάλληλες εθνοκαθάρσεις με αποκορύφωμα την γενοκτονία των Αρμενίων. Από τότε ως σήμερα, η Τουρκία έχει προσπαθήσει να υπονομεύσει κάθε συνθήκη που καθόρισε τα σύνορά της από το 1922 έως σήμερα. Παράδειγμα αυτών είναι η συνεχής παραβίαση του ελληνικού εναέριου χώρου, τις διεκδικήσεις στο Αιγαίο, την κατοχή της Βόρειας Κύπρου, την κατάληψη του Αφρίν στη Συρία, την εισβολή στο Βόρειο Ιράκ, την καταπίεση των Κούρδων και τη συνεχή προσπάθεια επιρροής στα Βαλκάνια.

Είναι γεγονός πως η σημερινή κυβέρνηση υπό τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχει στραφεί σε μια διαφορετική προσέγγιση ως προς τη στάση του κράτους στη Δύση. Ο Πρόεδρος Ερντογάν αλλάζει εντελώς την κατευθυντήρια γραμμή του Κεμάλ και γυρίζει την Τουρκία στο ιδεώδες της οθωμανικής δόξας και της κυρίαρχης θέσης του Ισλάμ. Επιπλέον, οι συνεχείς του προσβολές ενάντια σε γείτονες και μη υποδεικνύουν πως ο Πρόεδρος Ερντογάν ίσως έχει υπερβεί τα όρια της λογικής, καθώς η μακρόχρονη παρουσία του στην εξουσία και η αύξηση της δημοτικότητάς του μετά το πραξικόπημα του 2016 τον έκαναν να εισέλθει εν τοις πραγμάσι σε μια κατάσταση ύβρεως προς όλους όσους δε συμφωνούν μαζί του. Η κριτική του έναντι των Ηνωμένων Πολιτειών, το διπλωματικό επεισόδιο μετά τη ρίψη του ρωσικού αεροπλάνου, ο αποκλεισμός της κυπριακής ΑΟΖ, η αδιαλλαξία για το καθεστώς εγγυήσεων στην Κύπρο, οι απειλές του έναντι της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι δηλώσεις του για τη “φασιστική Ολλανδία”, οι συλλήψεις Ευρωπαίων δημοσιογράφων, στρατιωτικών, οι χιλιάδες συλλήψεις αντιφρονούντων του στο εσωτερικό της Τουρκίας, οι παρεμβάσεις για το ονοματολογικό της ΠΓΔΜ, η απαίτηση του κλείσιμου σχολείων που χρηματοδοτούνται από τον Γκιουλέν στην Αλβανία, η φυλάκιση πολιτικών του αντιπάλων, η κατάληψη του Αφρίν στη Συρία, και ο εν τοις πραγμάσι πόλεμος που έχει κυρήξει σε κάθε είδους κουρδική οργάνωση. Όλα τους αποτελούν δείγματα του συνδρόμου ύβρεως στο οποίο έχει επέλθει ο Τούρκος Πρόεδρος. Είναι όμως ανησυχητική η συμπεριφορά του αυτή;

Όντας πραγματιστές θα πρέπει να καταλάβουμε πως η αλαζονεία είναι τω όντι ένας μεγάλος λόγος ανησυχίας. Η μεγαλύτερη ανησυχία είναι η δημιουργία κλίματος αστάθειας, ανησυχία που μπορεί να μην ακούγεται τραγική αλλά δημιουργεί πολλά προβλήματα στη συνεργασία μας, όχι με την Τουρκία αλλά με τα γειτονικά μας κράτη τα οποία διατηρούν σχέσεις αναγκαστικής αγάπης με αυτήν. Η διασπασμένη Κύπρος είναι το θλιβερότατο παράδειγμα όλων. Η αστάθεια αποτελεί, μεταξύ άλλων, μια τεράστια κρατική δαπάνη για όλες τις χώρες που νιώθουν απειλή. Επιπλέον είναι ενοχλητική η κάθε προσπάθεια εμπλοκής συνεργασιών από πλευράς Τουρκίας μεταξύ άλλων κρατών, όπως η ενεργειακή διασύνδεση Κύπρου, Ελλάδας, Αιγύπτου, Ισραήλ, η επίλυση των διμερών διαφορών Ελλάδας και Αλβανίας κ.α.

Το αν η Τουρκία θα κάνει ένα βήμα παραπάνω είναι αμφίβολο. Προς ανατολάς το έχει ήδη κάνει και συνεχίζει να το κάνει. Ωστόσο, βλέποντας δυτικά μπορεί ναι μεν η Ελλάδα να είναι μικρότερη και οικονομικά αδύναμη, αλλά ανήκει στη μεγαλύτερη οικογένεια ισχυρών κρατών του κόσμου. Ας μην ξεχνάμε πως τα ελληνικά και τα κυπριακά σύνορα αποτελούν ευρωπαϊκά σύνορα. Ναι μεν η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχει την αρμοδιότητα ενός κοινού στρατού, έχει ωστόσο σκοπό της τη διατήρηση της ειρήνης στην ήπειρο. Αν συνέβαινε ένα θερμό επεισόδιο, δε θα κηρυσσόταν πόλεμος, αλλά θα καλούνταν οι δύο πλευρές να διευθετήσουν διαφορές. Μπορεί να μεν η Τουρκία να απειλεί την Ευρωπαϊκή Ένωση για τους πρόσφυγες, αλλά είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση που παρέχει δισεκατομμύρια στην καταρρέουσα τουρκική οικονομία. Αν και τα λόγια ακούγονται μεγάλα, δημιουργούνται κυρίως για εσωτερική κατανάλωση των ανθρώπων που τον ψήφισαν. Η σανίδα σωτηρίας του Ερντογάν είναι ο εθνικισμός. Οι εξάρσεις του θα μεγαλώνουν, αλλά θα ήταν ηλίθιο εκ μέρους του να στραφεί ενόπλως εναντίον μιας περισσότερο ενωμένης αμυντικά Ευρώπης και ενός πιστού μέλους του ΝΑΤΟ.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here